Giá Dầu Giảm Ngày 29/5/2026: Xăng E10 RON 95 Về 23.660 Đồng/Lít, Doanh Nghiệp Việt Nam Được Giảm Áp Lực Chi Phí

1. Bối Cảnh Địa Chính Trị: Xung Đột Iran và Cuộc Khủng Hoảng Eo Biển Hormuz 2026

Từ cuối tháng 2/2026, căng thẳng quân sự Mỹ-Israel-Iran leo thang, kéo theo gián đoạn nghiêm trọng tại eo biển Hormuz, tạo ra cú sốc lớn nhất với thị trường năng lượng toàn cầu kể từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973. Eo biển Hormuz là một trong những điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới, với khoảng 20% tiêu thụ petroleum liquids toàn cầu và hơn 20% thương mại LNG toàn cầu từng đi qua tuyến này, bị phong tỏa thực tế. Sự kiện này khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu rơi vào trạng thái thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng, đẩy giá các mặt hàng xăng dầu lên các mức cao chưa từng thấy trong nhiều năm.

Tính đến ngày 27/5/2026, Iran và Mỹ vẫn chưa đạt được thỏa thuận về việc mở lại eo biển Hormuz. Theo Phó Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Bagheri Kani, các liên hệ gián tiếp vẫn đang tiếp tục nhưng chưa có kết quả chính thức. Theo Reuters, thị trường ghi nhận thông tin về khả năng gia hạn thỏa thuận ngừng bắn thêm 60 ngày, đây là nhân tố chính khiến giá dầu giảm mạnh trong các phiên giao dịch cuối tháng 5/2026. Tuy nhiên, lưu lượng hàng hải thực tế qua tuyến chiến lược này vẫn chỉ ở mức rất nhỏ so với trước xung đột.

Phong tỏa Hormuz đã tạo ra 3 lớp tác động rõ rệt đối với Việt Nam: thứ nhất là giá nhiên liệu trong nước tăng cao qua cơ chế truyền dẫn giá thế giới (23 kỳ điều hành chỉ trong 3 tháng). Thứ hai là chi phí logistics tăng do hãng tàu phải thay đổi hải trình để tránh khu vực bất ổn, kéo dài thời gian vận chuyển từ 1 đến 2 tuần. Thứ ba là áp lực chi phí phân bón và nguyên liệu sản xuất, khi khoảng 1/3 lượng phân bón thương mại quốc tế được vận chuyển qua khu vực này.

2. Diễn Biến Giá Dầu Thô Thế Giới Ngày 29/5/2026

Trong phiên giao dịch ngày 29/5/2026, dầu WTI dao động quanh vùng 87,6–87,9 USD/thùng trong khi dầu Brent giao tháng 6 dao động quanh vùng 91,5–92,7 USD/thùng, tùy thời điểm cập nhật, phản ánh mức giảm đáng kể so với giai đoạn đỉnh điểm. Trước đó, vào ngày 25/5/2026, cả 2 loại dầu chuẩn đã giảm tới 5% trong một phiên giao dịch khi kỳ vọng mở lại Hormuz lan rộng, phản ánh sức ép bán ra mạnh từ giới đầu cơ.

Bảng 1: Giá dầu thô thế giới ngày 29/5/2026

Nguồn: Reuters, The Guardian, Báo Doanh nghiệp và Hội nhập (29/5/2026). Lưu ý: giá dao động trong phiên, số liệu tùy thời điểm cập nhật.

Mặc dù giảm so với đỉnh điểm đầu tháng 3/2026, thị trường nhận định mức giảm hiện tại mang tính đầu cơ tạm thời. Điều kiện thực tế của lưu lượng qua Hormuz vẫn chưa cải thiện đáng kể, điều này đồng nghĩa với việc bất kỳ sự đổ vỡ nào trong đàm phán đều có thể đảo chiều giá dầu nhanh chóng.

3. Giá Xăng Dầu Trong Nước Sau Kỳ Điều Hành Ngày 28/5/2026

Từ 15h ngày 28/5/2026, liên Bộ Công Thương và Bộ Tài chính điều chỉnh giảm đồng loạt giá bán tất cả các mặt hàng xăng dầu trong nước. Đây là kỳ điều hành thứ 23 tính từ cuối tháng 2/2026, thời điểm xung đột Iran bắt đầu tác động trực tiếp đến thị trường năng lượng Việt Nam qua cơ chế truyền dẫn giá quốc tế.

Bảng 2: Giá xăng dầu trong nước sau kỳ điều hành ngày 28/5/2026 (vùng 1)

Nguồn: Bộ Công Thương, Thông tin điều hành giá xăng dầu ngày 28/5/2026

Cùng với việc điều chỉnh giá, cơ quan điều hành đồng thời trích lập trở lại Quỹ bình ổn giá xăng dầu với mức 500 đồng/lít đối với xăng E10, 300 đồng/lít đối với diesel và 700 đồng/lít hoặc kg đối với xăng RON 95-III và dầu mazut. Cơ chế Quỹ bình ổn phản ánh định hướng kiểm soát biến động giá để bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc tiếp theo từ thị trường quốc tế.

Nhìn lại cả giai đoạn từ cuối tháng 2/2026, xăng RON 95-III đã trải qua 12 lần tăng, 9 lần giảm và 2 lần giữ nguyên. Đối với dầu diesel: 10 lần tăng, 11 lần giảm và 2 lần ổn định. Mô hình điều hành liên tục với tần suất cao bất thường này phản ánh sự bất ổn sâu rộng của thị trường năng lượng toàn cầu trong giai đoạn xung đột Trung Đông.

Đáng chú ý, từ ngày 1/6/2026, xăng E10 RON 95-III sẽ được triển khai bán rộng rãi thay thế xăng khoáng RON 95-III tại toàn bộ hệ thống cây xăng trên cả nước, trong khi xăng E5 RON 92 tiếp tục duy trì đến hết năm 2030. Chính sách này không chỉ thúc đẩy mục tiêu chuyển đổi năng lượng xanh mà còn góp phần giảm sự phụ thuộc của Việt Nam vào nguồn cung xăng khoáng nhập khẩu.

4. Tương Quan Giá Xăng Việt Nam Với Các Nước Trong Khu Vực

Theo số liệu do Bộ Công Thương công bố ngày 28/5/2026, giá xăng RON 95 của Việt Nam ở mức 24.154 đồng/lít, thấp hơn đáng kể so với tất cả các quốc gia láng giềng, kể cả những nước đang áp dụng chính sách trợ giá xăng dầu trực tiếp từ ngân sách nhà nước.

Bảng 3: So sánh giá xăng RON 95 tại các nước khu vực ngày 28/5/2026

Nguồn: Bộ Công Thương Việt Nam (28/5/2026)

Giá xăng Việt Nam thấp hơn từ 30% đến 63% so với các nước láng giềng là lợi thế cạnh tranh trực tiếp và quan trọng đối với doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu. Các ngành hưởng lợi rõ nhất bao gồm vận tải đường bộ, logistics nội địa, thủy sản, dệt may và chế biến nông sản.

5. Tác Động Đến Chi Phí Logistics và Vận Tải Nội Địa

Theo ông Lê Quang Trung, Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics Việt Nam, chi phí nhiên liệu chiếm tỷ trọng từ 30% đến 40% chi phí khai thác tàu và khoảng 60% nếu tính đầy đủ chi phí vận tải. Đối với vận tải đường bộ, chi phí xăng dầu chiếm từ 35% đến 40% tổng cước phí. Mức độ phụ thuộc lớn vào chi phí nhiên liệu khiến mỗi kỳ điều chỉnh giá xăng dầu đều tác động trực tiếp và ngay lập tức đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp vận tải và xuất nhập khẩu.

Tuy nhiên, cấu trúc hợp đồng dài hạn trong ngành logistics tạo ra độ trễ nhất định. Doanh nghiệp vận tải thường phải hấp thụ một phần biến động giá trước khi có thể đàm phán lại cước với khách hàng, buộc họ tính toán lại các phương án tối ưu chi phí mà không gây xáo trộn hợp đồng đã cam kết. Đây là đặc điểm cấu trúc làm chậm sự truyền dẫn lợi ích từ giá dầu giảm xuống người sử dụng cuối.

Trong giai đoạn giá xăng tăng cao từ tháng 3/2026 đến giữa tháng 5/2026, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là ngành thủy sản, đã phải đối mặt với thời gian vận chuyển sang châu Âu và bờ Đông Hoa Kỳ kéo dài thêm từ 1 đến 2 tuần, do các hãng tàu phải thay đổi hải trình để tránh khu vực bất ổn xung quanh eo biển Hormuz. Tình trạng này làm gia tăng chi phí vốn lưu động và rủi ro thanh toán chậm cho doanh nghiệp xuất khẩu.

6. Cơ Hội và Thách Thức Đối Với Doanh Nghiệp Xuất Nhập Khẩu

Cơ hội: Đợt điều chỉnh giảm giá xăng dầu ngày 28/5/2026 mang lại tín hiệu tích cực cho các doanh nghiệp thâm dụng năng lượng. Các ngành hưởng lợi trực tiếp bao gồm vận tải đường bộ, logistics, sản xuất nông sản, thủy sản và dệt may. Lợi thế giá xăng thấp hơn 30% đến 63% so với Thái Lan và Lào tạo ra biên cạnh tranh đáng kể cho hàng xuất khẩu Việt Nam trên thị trường quốc tế. Về phía doanh nghiệp dầu khí nội địa, khi giá dầu thô đầu vào giảm trong khi giá sản phẩm xăng dầu trong nước được giữ ổn định nhờ Quỹ bình ổn, biên lợi nhuận lọc dầu của các doanh nghiệp như Lọc dầu Bình Sơn (BSR) có thể được cải thiện trong ngắn hạn.

Thách thức: Sự không chắc chắn của đàm phán Iran-Mỹ là biến số rủi ro lớn nhất. Nếu đàm phán đổ vỡ và Hormuz tiếp tục bị phong tỏa sau kỳ ngừng bắn, giá dầu có thể bật tăng mạnh trở lại, xóa bỏ toàn bộ lợi ích từ đợt giảm giá hiện tại. Bên cạnh đó, hợp đồng logistics dài hạn tạo ra ma sát khi doanh nghiệp muốn hiện thực hóa lợi ích từ giá nhiên liệu giảm vào cước vận tải. Đặc biệt, doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu từ Trung Đông vẫn chịu áp lực chi phí từ hải trình vòng tránh dài hơn, bởi lưu lượng thực tế qua Hormuz vẫn chưa phục hồi đáng kể dù đàm phán có những tiến triển nhất định.

7. Dự Báo Ngắn Hạn và Khuyến Nghị

Dự báo ngắn hạn: Thị trường dầu mỏ thế giới sẽ tiếp tục biến động mạnh trong tháng 6/2026 tùy thuộc vào tiến trình đàm phán Mỹ-Iran và tốc độ phục hồi lưu lượng hàng hải qua Hormuz. Nếu thỏa thuận ngừng bắn được gia hạn và Hormuz dần phục hồi lưu lượng, giá Brent có thể điều chỉnh về vùng 85-90 USD/thùng, tạo điều kiện cho giá xăng trong nước tiếp tục giảm trong 1-2 kỳ điều hành tiếp theo. Ngược lại, bất kỳ leo thang mới nào từ phía Iran hoặc liên quân có thể đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng trong thời gian ngắn.

Khuyến nghị doanh nghiệp: Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp hoạt động trong các ngành thâm dụng logistics và vận tải, khuyến nghị ưu tiên 3 nhóm hành động ngay trong tháng 6/2026. Thứ nhất, rà soát lại toàn bộ cơ cấu chi phí nhiên liệu và vận tải, đồng thời cập nhật kế hoạch tài chính theo 2 kịch bản giá dầu tăng và giảm. Thứ hai, theo dõi sát tiến trình đàm phán Mỹ-Iran thông qua các kênh thông tin chuyên sâu về thị trường năng lượng để có phản ứng kịp thời với biến động giá. Thứ ba, đẩy mạnh đa dạng hóa hải trình và đối tác logistics để giảm phụ thuộc vào một tuyến vận chuyển duy nhất, từ đó tăng sức chống chịu trước những gián đoạn chuỗi cung ứng trong tương lai.

Nguồn dữ liệu: (1) Thông tin điều hành giá xăng dầu ngày 28/5/2026, Bộ Công Thương Việt Nam. (2) Giá dầu thô thế giới ngày 29/5/2026, Reuters, Báo Doanh nghiệp và Hội nhập, Báo Thanh Niên. (3) So sánh giá xăng khu vực ngày 28/5/2026, Bộ Công Thương Việt Nam. (4) Tác động chi phí logistics, Hiệp hội Logistics Việt Nam và Hiệp hội Chế biến Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP). (5) Diễn biến đàm phán Iran-Mỹ, Sputnik Việt Nam (27/5/2026); Reuters. (6) Phong tỏa Hormuz và tác động nông sản Việt Nam, VnEconomy (23/3/2026). Số liệu sơ bộ, chỉ phục vụ mục đích tham khảo.

Biên soạn bởi: Trevor Tran | VANGUARD BUSINESS INFORMATION | vnbis.com | baocaocongty.com | baocaonganh.com